Vijfenveertig professoren uit verschillende faculteiten hebben samen een brief gericht aan rector Mark Waer waarin ze hem verzoeken de conceptnota over de herstructurering van onze universiteit te herschrijven.
Maud Oeyen
Twee dagen voor het begin van de paasvakantie (op 1 april om precies te zijn) ontving de hele universitaire gemeenschap – en dus wellicht ook u – de conceptnota in zijn mailbox. Iedereen die dat wilde kon tot 15 april zijn mening en suggesties over de voorgestelde hervormingen van de universiteitsstructuren aan de rector overmaken. Dat vijfenveertig professoren uit maar liefst twaalf verschillende faculteiten zich de moeite zouden getroosten om een zes pagina’s tellend document op te stellen of (al dan niet vanuit hun vakantiebestemming) te ondertekenen, had waarschijnlijk niemand verwacht. Het gewicht van de brief wordt verzwaard door het feit dat er zich onder de ondertekenaars zowel professoren bevinden die zich vorig jaar actief hebben ingezet voor de verkiezingscampagne van rectorskandidaat Koen Geens als ZAP’ers die duidelijk in het kamp van Waer gesitueerd konden worden.
Afgewezen
De briefschrijvers zijn niet bepaald mals in hun kritiek op de conceptnota. Ze beschuldigen de opstellers ervan dat ze “fundamentele veranderingen” willen doorvoeren die “de universitaire gemeenschap in de debatten over de organisatiestructuur in 2004 expliciet heeft afgewezen”. Een aantal van de voorstellen in de nota zou ook haaks staan op het programma waarmee Waer vorig jaar naar de verkiezingen trok.
Dat het gewicht van de niet democratisch verkozen Raad van Bestuur toeneemt en haar taken worden uitgebreid, vinden de ondertekenaars onaanvaardbaar. Ze betreuren dat het aantal leden uit het verkozen College van Bestuur in de Raad van Bestuur afneemt terwijl het aantal leden dat niet met onderwijs- en onderzoeksaangelegenheden te maken heeft, wordt verhoogd. De evaluatieprocedure voor de rector wordt weliswaar afgeschaft, maar het ziet ernaar uit dat zijn bevoegdheden worden ingeperkt. De algemeen beheerder (momenteel Koenraad Debackere) krijgt daarentegen meer macht toebedeeld. Zijn mandaat wordt niet langer beperkt in tijd, en hij zal ook niet meer aan een evaluatie worden onderworpen. De universiteit zal ook geen inspraak meer hebben bij zijn aanstelling. “Zelfs in een bedrijf komt het niet voor dat een financieel beheerder boven de CEO staat,” zo stellen de professoren.
Die bedenking klinkt zo gek nog niet. Het feit dat onze rector niet aanwezig is op het zogenaamde maatschappelijk debat, waar er cruciale gesprekken plaatsvinden over de toekomstige structuur van het Vlaamse hoger onderwijs, lijkt al symbool te staan voor een machtsverschuiving. Het zijn immers Debackere en associatievoorzitter André Oosterlinck die daar de Leuvense universiteit en associatie vertegenwoordigen. Volgens Mark Waer vindt er echter permanent overleg plaats en is er dus geen vuiltje aan de lucht.
Verantwoording
De brief klaagt verder het gebrek aan democratische controle aan. Zo wordt er in de nota niet gesproken over de verantwoording van de hogere tegenover de lagere geledingen. Een nieuwe gedragscode eist daarnaast van de leden van alle bestuursorganen (ook de AR) dat ze abstractie maken van hun eigen mening en de genomen beslissingen te allen tijde verdedigen. Dit kan niet, aldus de schrijvers. “Men kan binnen een democratische (controle)structuur op geen enkele manier eisen van vertegenwoordigers in de diverse universiteitsorganen dat ze hun stemgedrag niet mogen verantwoorden.”
Een laatste belangrijk punt van kritiek betreft het feit dat de integratie van de hogescholen niet wordt beperkt, maar zonder inspraak van de academische gemeenschap de facto wordt doorgevoerd. De brief pleit hier voor een debat dat gevoerd zou moeten worden in de eigen universitaire gemeenschap.
In een schriftelijke reactie benadrukt Mark Waer dat de conceptnota een document blijft “waarop en waaraan verder kan gewerkt worden”. Zijn aanbod om samen met de opstellers van de brief over oplossingen na te denken, werd vooralsnog door die laatsten geweigerd. Zij zijn van mening dat hun bezwaren van fundamentele en principiële aard zijn, en dat er dan ook niet over onderhandeld kan worden.
